KLASA 6

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA

PRZYRODA

SZKOŁA PODSTAWOWA W WĄDROŻU WIELKIM

 

Przedmiotowy System Oceniania z przyrody dla klas IV-VI

            Celem nauczania przyrody w szkole podstawowej jest zainteresowanie światem, jego różnorodnością, wskazywanie zależności istniejących w środowisku przyrodniczym, kształtowanie umiejętności obserwacji zjawisk przyrodniczych, ukazywanie współzależności człowieka i środowiska.

            Realizacji tych celów służy ocena wiadomości i umiejętności ucznia. Ma ona za zadanie dostarczyć informacji o stopniu opanowania wiedzy i umiejętności uczniowi, jego rodzicom oraz nauczycielowi, ma wykrywać braki w wiedzy i umiejętnościach oraz pokazywać sposoby ich likwidacji. Ma również motywować ucznia do systematycznej pracy.

            Przedmiotem oceny są: wiadomości, umiejętności przedmiotowe i ponadprzedmiotowe, postawy i wartości kształtowane w procesie dydaktycznym.

 

Przedmiotem oceny są:

Poziom I - Wiadomości

Zapamiętanie - faktów, zjawisk, pojęć, określeń, rozróżnianie różnych źródeł informacji.

Rozumienie - istoty faktów, zjawisk, zależności zachodzących w przyrodzie, pojęć, schematów i wykresów.

Poziom II - Umiejętności

Sytuacje typowe - poszukiwanie i gromadzenie informacji korzystanie z podręcznika, literatury, mediów posługiwanie się znanymi pojęciami podczas wypowiedzi formułowania opinii o zjawiskach przyrody posługiwanie się przyrządami, mapami, planami, atlasami.

Sytuacje problemowe, samodzielne uogólnianie, porównywanie i wyciąganie wniosków -

dostrzeganie związków, zależności, prawidłowości wykorzystanie posiadanej wiedzy w życiu codziennym identyfikowanie roślin, zwierząt, form terenu, zjawisk, procesów, rozpoznawanie właściwych i niewłaściwych postaw wobec środowiska przyrodniczego.

Poziom III - Aktywność (postawa) - przygotowanie do zajęć, udział w wykonywanych zadaniach, własna inicjatywa w zdobywaniu wiedzy i umiejętności, chęć i umiejętność współpracy w grupie, funkcjonowanie w grupie jako członek i lider, tolerancja wobec innych.

Wymagania na poszczególne stopnie szkolne w klasyfikacji semestralnej i rocznej:

  • OCENA CELUJĄCA

- wiedza i umiejętności ucznia znacznie przekraczają program nauczania,

- biegle posługuje się zdobytymi wiadomościami i umiejętnościami,

- myśli samodzielnie,

- proponuje własne (często nietypowe) rozwiązania problemów.

  • OCENA BARDZO DOBRA

- opanował materiał nauczania w pełnym zakresie,

- umiejętnie wykorzystuje swoje wiadomości i umiejętności do rozwiązywania nowych problemów.

  •  OCENA DOBRA

- opanował wiedzę i umiejętności w zakresie umożliwiającym samodzielne myślenie przyczynowo – skutkowe,

- dobrze wykorzystuje swoje wiadomości do rozwiązywania nowych problemów.

  •  OCENA DOSTATECZNA

- opanował wiedzę w ograniczonym stopniu, a braki wiedzy pozwalają jeszcze na dalszą edukację,

- rozwiązuje typowe zadania o niskim stopniu trudności.

  •  OCENA DOPUSZCZAJĄCA

- opanował wiedzy w bardzo ograniczonym zakresie,

- rozwiązywanie prostych, typowych zadań o niskim stopniu trudności z pomocą nauczyciela

  •  OCENA NIEDOSTATECZNA

- nie opanował na minimalnym poziomie wymagań programowych,

- nie potrafi rozwiązać elementarnych problemów ( nawet przy pomocy nauczyciela).

Kontroli i ocenie podlegają prace pisemne, wypowiedzi ustne i prace

praktyczne.

1. Pisemne:

- odpowiedź na pytania,

- rozwiązywanie wskazanych zadań, wykonywanie ćwiczeń,

- testy, sprawdziany,

- kartkówki.

2. Ustne:

- kilkuzdaniowa wypowiedź,

- udział w dyskusji,

- prezentacja pracy własnej lub grupy.

3. Praktyczne:

- wytwory pracy np. album, słownik, praca plastyczna, projekcja multimedialna,

- gromadzenie i segregacja materiałów,

- posługiwanie się mapą, atlasem, słownikiem,

- współpraca w grupie,

- samokształcenie.

Ocenie podlegają:

- sprawdziany wiadomości,

- odpowiedzi ustne,

- kartkówki (obejmują materiał z 3 ostatnich lekcji, mogą być nie zapowiadane),

- aktywność na lekcji (3 plusy – ocena bardzo dobra),

- zeszyt ćwiczeń,

- dodatkowe prace np. referaty, wywiady, zielniki, projekcje, itp.,

- prace domowe (3 minusy ocena niedostateczna).

  • Sprawdziany, testy są obowiązkowe i zapowiedziane co najmniej tydzień wcześniej.

Omówiony jest ich zakres. Oceniane są na podstawie punktów, które przeliczane są na oceny:

0 – 34% niedostateczny

35 – 50% dopuszczający

51 – 69% dostateczny

70 – 85% dobry

85 – 100% bardzo dobry

Powyżej 90% maksymalnej liczby punktów oraz rozwiązanie zadania dodatkowego wykraczającego poza program nauczania – celujący.

  •  Uczeń może poprawić sprawdzian lub test, jeżeli uzyskał oceny: niedostateczną w ciągu tygodnia od oddania pracy i tylko raz.       
  •  Kartkówki obejmują materiał z trzech ostatnich lekcji, nie są zapowiedziane i nie podlegają poprawie.
  •  Każdy uczeń ma prawo do oceny za wykonane prace nadobowiązkowe.
  •  Dopuszcza się dwukrotne nie odrobienie zadania domowego w semestrze, za każde następne stawiana jest ocena niedostateczna.
  •  Prace domowe, prowadzenie zeszytów przedmiotowych, którymi są zeszyty ćwiczeń mają wpływ na ocenę końcową.
  •  Uczeń nie ma możliwości poprawiania ocen przed klasyfikacją.
  •  Uczeń ma prawo być nie przygotowany do lekcji bez podania przyczyny dwa razy w semestrze , o ile zgłosi ten fakt przed lekcją , to nie ponosi żadnych konsekwencji (oprócz znaku- np.) . Nie dotyczy to jednak lekcji , na których nauczyciel zaplanował pracę klasową, sprawdzian lub kartkówkę.
  •  W przypadku wystąpienia poważnych przyczyn losowych, które przeszkodziły w przygotowaniu się ucznia do lekcji , również nie ponosi żadnych konsekwencji, jeżeli są one potwierdzone pisemnie lub ustnie przez rodzica (opiekuna) przed lekcją.
  •  Nie ocenia się ucznia znajdującego się w trudnej sytuacji losowej i do trzech dni po dłuższej nieobecności w szkole.
  •  Za odmowę pracy na lekcji (nie wykonywanie poleceń nauczyciela) uczeń może otrzymać ocenę niedostateczną.
  •  Za udział w konkursach uczeń może otrzymać ocenę cząstkową 6.
  •  Notoryczne nie przynoszenie przez ucznia zeszytu ćwiczeń i innych pomocy na lekcje przyrody może spowodować obniżenie oceny z tego przedmiotu.
  •  Prace pisemne (prace klasowe , sprawdziany) oceniane są według skali punktowej określonej przez nauczyciela i przeliczane są na skalę procentową odpowiadającą skali ocen.

Zasady udostępniania do wglądu prac pisemnych

            Po sprawdzeniu i ocenieniu prace pisemne udostępniane są uczniom na lekcji. Omówione i wyjaśnione są wszelkie wątpliwości. Prace zostają w szkole. Prace pisemne mogą być udostępnione rodzicom do wglądu w czasie konsultacji lub w innym indywidualnie uzgodnionym terminie.

OBSZARY AKTYWNOŚCI

Na lekcjach przyrody oceniane będą następujące obszary aktywności uczniów:

  •  Kształtowanie pojęć przyrodniczych – sprawdzanie stopnia zrozumienia pojęć przyrodniczych.
  •  Kształtowanie języka przyrodniczego – ocenianie języka przyrodniczego na odpowiednim etapie ścisłości.
  •  Rozwiązywanie problemów.
  •  Praca projektowa – abstrakcyjność myślenia, sposób ujęcia zagadnienia.
  •  Stosowanie wiedzy przedmiotowej w sytuacjach praktycznych.
  •  Aktywność na lekcji.
  •  Praca w grupach.
  •  Wkład pracy ucznia.

Kryteria oceny pracy w grupie

  •  zaangażowanie w pracę grupy,
  •  realizacja wyznaczonego zadania,
  •  pełnione funkcje i role,
  •  rozumienie osobistej sytuacji w grupie,
  •  umiejętności pracy w grupie.

 

 

 

Ocenianie klasyfikacyjne:

• przy wystawieniu oceny śródrocznej i rocznej nauczyciel uwzględnia zasady ujęte w wewnątrzszkolnym systemie oceniania,

• na miesiąc przed wystawieniem oceny klasyfikacyjnej nauczyciel powiadamia pisemnie ucznia i jego rodziców o zagrażającej mu ocenie niedostatecznej z przedmiotu,

• na tydzień przed posiedzeniem rady klasyfikacyjnej uczeń informowany jest o wyliczonym stopniu z przedmiotu.

Uczniowie, którzy posiadają orzeczenia Poradni Pedagogiczno Psychologicznej oceniani są według kryteriów dostosowanych do ich możliwości.

Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który

- spełnia wymagania na ocenę bardzo dobrą,

- posiada średnią powyżej 5,61,

- bierze udział w pracy kół zainteresowań o tematyce przyrodniczej,

- odnosi sukcesy w konkursach przedmiotowych (szkolnych, gminnych, wojewódzkich)

- wykonuje ustalone z nauczycielem prace dodatkowe (gazetki, albumy, prezentacje multimedialne, referaty, doświadczenia itp.)

Normy wymagań na oceny szkolne

Klasa szósta

Poziom konieczny:

Na ocenę dopuszczającą uczeń powinien:

  •  określić warunki życia mszaków i paprotników;
  •  rozpoznawać pospolite gatunki paprotników i mszaków;
  •  znać i odróżniać owady, pajęczaki i mięczaki;
  •  rozpoznawać pospolite owoce;
  •  klasyfikować rośliny na: drzewa, krzewy i rośliny zielne;
  •  rozpoznać jaszczurki i węże, udzielić pierwszej przedlekarskiej pomocy w razie ukąszenia przez żmiję;
  •  odróżnić żmiję zygzakowatą od zaskrońca;
  •  rozpoznawać pospolite gatunki ssaków;
  •  wymienić główne elementy poznanego krajobrazu;
  •  wskazać na mapie poznany krajobraz;
  •  wskazać na mapie poznaną strefę klimatyczną;
  •  wskazać na mapie obszary szczególnie zagrożone trzęsieniami ziemi, wybuchami

wulkanów;

  •  naelektryzować ciało fizyczne i wskazać jego elektryczne właściwości;
  •  udowodnić doświadczalnie na przykładzie pręta miedzianego, że metale są dobrymi

przewodnikami ciepła i prądu elektrycznego;

  •  dokonać pomiaru temperatury badanego ciała w skali Celsjusz;
  •  zbudować obwód elektryczny według podanego schematu;
  •  podać przykłady zastosowania prądu elektrycznego;
  •  wymienić zasady obchodzenia się z urządzeniami elektrycznymi;
  •  podać przykłady postępowania w wypadku porażenia prądem elektrycznym;
  •  określić bieguny magnetyczne Ziemi za pomocą igły magnetycznej kompasu;
  •  wyjaśnić wpływ hałasu na zdrowie człowieka;
  •  korzystać z urządzeń do zapisywania i odtwarzania dźwięków i obrazów;
  •  korzystać z maszyn prostych przy wykonywaniu pracy;
  •  wiedzieć, czym zajmuje się elektronika, i umieć korzystać z powszechnie dostępnych

urządzeń elektronicznych;

  •  rozpoznać trzy podstawowe gatunki roślin i zwierząt występujących w mieście;
  •  wiedzieć jak dbać o wybrane rośliny „pokojowe”;
  •  znać rodzaje odżywiania się;
  •  rozpoznawać trzy gatunki drzew i krzewów;
  •  podać sposoby odżywiania się i wymiany gazowej poznanych roślin i zwierząt;
  •  wymienić sposoby pozbywania się szkodliwych zbędnych produktów przemiany

materii przez poznane rośliny i zwierzęta;

  •  wymieniać sposoby rozmnażania się poznanych roślin i zwierząt;
  •  znać budowę zewnętrzną ptaka;
  •  znać i rozpoznawać na rysunkach typy lasów;
  •  wskazywać na rysunkach mszaki i paprotniki;
  •  znać środowisko życia mszaków i paprotników;
  •  wymienić przykłady jaszczurki i węża;
  •  podać przykłady trzech pospolitych gatunków ssaków,
  •  zinterpretować rysunki ilustrujące reagowanie roślin i zwierząt na bodźce środowiska;
  • podać przykłady miejsc, w których zachodzą korzystne i niekorzystne zmiany

wynikające z działalności człowieka;

Poziom podstawowy

Na ocenę dostateczną uczeń powinien:

  •  rozpoznawać pospolite gatunki owadów, pajęczaków i mięczaków;
  •  wymieniać elementy budowy kwiatu rośliny nasiennej i określić ich rolę;
  •  wyjaśnić pojęcia: zapylenie, zapłodnienie, kiełkowanie , wzrost i rozwój;
  •  rozpoznać owoce niektórych pospolitych roślin nasiennych;
  •  podać przykłady transportu substancji na drodze dyfuzji w procesach życiowych

roślin i zwierząt;

  •  wymienić cechy klimatu poznanego krajobrazu na podstawie mapy;
  •  podać przykłady roślin i zwierząt występujących w poznanych krajobrazach,

posługując się mapą;

  • wskazać na mapie obszary roponośne;
  • wymienić walory (np. turystyczne, edukacyjne, kulturowe) wybranych miast;
  • wyjaśnić, czym jest energia i jakim przemianom ulega;
  • wyjaśnić na przykładzie pojecie ruchu względem układu odniesienia;
  • przedstawić przyczyny trzęsień ziemi i wybuchów wulkanów;
  • wyjaśnić na przykładach przewodzenie ciepła pomiędzy ciałami stałymi, ciekłymi i

gazami;

  • wskazać na przykładach istnienie ładunków elektrycznych przyrodzie;
  • wyjaśnić zjawisko przepływu prądu elektrycznego przewodnikach;
  • posługiwać się pojęciami: natężenie, napięcie, moc ( w wypadku odbiornika

elektrycznego);

  •  przedstawić właściwości metali i niemetali;
  • wymienić źródła światła i przedstawić znaczenie wysyłanej przez nie energii;
  • wykonać rysunek ilustrujący prostoliniowy bieg promienia światła (np. w powietrzu)
  • wskazać korzyści wynikające z możliwości praktycznego wykorzystania światła w

nauce i technice;

  • ocenić wpływ nowoczesnych technik na doskonalenie dźwięku i obrazu w

odbiornikach TV;

  • wymienić zasady działania poznanych urządzeń technicznych;
  • posługiwać się komputerem i Internetem;
  • znać potrzeby pokarmowe oraz źródła energii roślin i zwierząt;
  • przedstawić rozmnażanie jako proces prowadzący do powstania potomstwa;
  • wyjaśnić, na czym polega racjonalna gospodarka zasobami przyrody;

Poziom rozszerzony

Na ocenę dobrą uczeń powinien:

  •  wyróżniać poszczególne organy roślin nasiennych i określić ich funkcje;
  •  opisywać budowę morfologiczną poszczególnych elementów rośliny;
  •  wskazać przystosowanie ptaków do lotu;
  •  dzielić ptaki na zimujące w Polsce i odlatujące do ciepłych krajów
  •  opisywać cechy budowy morfologicznej mchów i paprotników, wskazać znacznie
  • tych organizmów;
  •  charakteryzować gady jako organizmy lądowe;
  •  wskazać przystosowania gadów do środowiska;
  •  wskazać przystosowania ssaków ułatwiające życie w lesie;
  •  charakteryzować gromadę ssaków;
  •  wyróżniać cechy taksonomiczne wybranych gatunków ssaków
  •  charakteryzować owady;
  •  omówić znaczenie pajęczaków i mięczaków przyrodzie;
  •  podać przykłady sposobów rozmnażania się wybranych roślin;
  •  rozróżniać elementy budowy owoców suchych i mięsistych;
  •  rozróżniać rośliny jednoroczne i wieloletnie, nagonasienne i okrytonasienne;
  •  opisywać przystosowanie ryb do życia w wodzie;
  •  określać cechy taksonomiczne gatunku i wyższych jednostek systematycznych;
  •  oznaczać pospolite organizmy na podstawie prostych kluczy;
  •  charakteryzować grupy organizmów;
  •  przedstawić argumenty przemawiające za koniecznością ochrony lasów;
  •  określić na podstawie posiadanych informacji walory turystyczne państw leżących w

zasięgu basenu Morza Śródziemnego;

  • podać cechy i obszar występowania poznanych klimatów, omówić wpływ danego

klimatu na działalność człowieka;

  • omówić warunki życia na terenach poznanych krajobrazów;
  • podać przykłady wykorzystania różnych rodzajów energii;
  • sformułować argumenty uzasadniające zagrożenia i korzyści spowodowane

wybuchami wulkanów;

  • wyjaśnić zjawisko zmian energii wewnętrznej na podstawie drobinowej budowy

materii;

  • wykonać rysunek ilustrujący załamanie światła na granicy dwóch ośrodków o

różnych właściwościach (np. powietrza i wody);

  • udowodnić hipotezę, że światło białe jest mieszaniną wielu barw;
  • podać sposoby wykorzystania ultradźwięku w medycynie i technice;
  • wskazać korzyści wynikające z możliwości praktycznego wykorzystania zdobyczy

elektrotechnik;

  • przedstawić współdziałanie pomiędzy organellami w procesach życiowych komórki;
  • wyjaśnić, na czym polega zrównoważony rozwój gospodarki kraju;

Poziom dopełniający

Na ocenę bardzo dobrą uczeń powinien:

  •  wykazać związki pomiędzy ciężarem właściwym ciała ryby a siłą wyporu wody;
  •  wykazać różnice między systemem klasyfikacji naturalnym i sztucznym;
  •  uzasadnić znaczenie systemu naturalnego w klasyfikacji organizmów;
  •  porządkować organizmy w duże taksony (królestwa);
  •  uzasadnić wyższość ewolucyjną poszczególnych grup systematycznych,

wskazując na ich osiągnięcia ewolucyjne

  • wskazać przystosowanie roślin i zwierząt do środowiska życia;
  • ocenić warunki życia w poznanych krajobrazach;
  • uzasadnić, dlaczego obszar Morza Śródziemnego został przekształcony przez

człowieka;

  • oceniać zagrożenia dla środowiska przyrodniczego wynikające z trzęsienia ziemi;
  • wskazać korzyści i zagrożenia wynikające z działalności człowieka w przyrodzie;
  • ocenić korzyści płynące z rozwoju cywilizacyjnego i gospodarczego kraju;

Poziom twórczy

Na ocenę celującą uczeń powinien:

  •  oceniać na przykładzie krain zależność życia człowieka od warunków przyrodniczych

oraz wykazać jego wpływ na środowisko;

  •  scharakteryzować wybrane krainy geograficzne na podstawie informacji zawartych w

atlasie;

  •  wykazać zależności występujące między klimatem, roślinnością i krajobrazem a

działalnością człowieka;

  •  przedstawiać informacje przyrodnicze w różnych formach i formułować wnioski;
  •  przedstawić i wyjaśnić mechanizm wybuchów wulkanów na podstawie symulacji

komputerowej;

  •  wyjaśnić związki pomiędzy matematyką, prawami przyrody i elektroniką posługując

się przykładami.